Waar de drie grote Pacific-rassen samenkwamen

Waar de drie grote Pacific-rassen samenkwamen

Leidsch Dagblad – Zaterdag 30 mei 1953; Extract uit Artikel geschreven door Claude Belloni

(Van onze correspondent te Hollandia)

Markus Kaisiepo is op het ogenblik een der voornaamste – misschien wel de voornaamste – Papoea  op Nieuw-Guinea.

Men kent hem wel. Kaisiepo was o.m. lid van de delegatie naar de Ronde Tafel Conferentie te Den Haag, waar hij in December 1949 met Nicolaas Jouwe en Johan Ariks, de autochtone bevolking van Nieuw-Guinea vertegenwoordigde. Hij was ook lid van de delegatie, die in October ’50 tot Januari ’51 de Nieuw-Guinea Conferentie in de Hofstad bijwoonde.

Holland is voor hem derhalve geen vreemd land meer. Hij weet wat daar leeft voor Nieuw-Guinea, hij weet ook, dat Nederland op het ogenblik niet de minste neiging heeft om zijn land aan Indonesië af te spelen. Daarom houdt hij van het lage land aan de Noordzee, al heeft hij wel eens gezegd, tijdens de gure en koude wintermaanden toen, vaak naar zijn Nieuw-Guinees zonnetje te hebben terugverlangd. 

Wij zochten Markus Kaisiepo na zijn terugkomst ui Noumea eens op in zijn woning te Hollandia.

Hij glimlacht, als wij onze eerste vraag op hem afvuren: “Gelooft U in het nut van een conferentie, als die U hebt meegemaakt? Hebt U niet de idee, dat hier door de Europese landen-regeringen een ‘show’ wordt weggegeven voor het internationale forum?”

“Daar geloof ik niets van’ repliceert hij. “Volkeren als het onze, hunkeren ernaar hun bekwaamheid te vergroten, en de wijze waarop wij een grotere welvaart, zowel op economisch als sociaal gebied kunnen bereiken, is juist door middel van de Westerse genius. De zending en de missie, de handelslieden, de particuliere groot-ondernemer en de verschillende bestuurstakken spelen in de Pacific een vitale rol. En de South Pacific Commission heeft de uitgezochte taak van het regionale onderzoek en het handelen op Coöperatieve basis met de aangesloten landen-regeringen.

Welke zijn, volgens U, ter conferentie de meest belangrijke onderwerpen geweest, die vooral voor Nederlands Nieuw-Guinea van belang zijn?”, zo luidde onze volgende vraag. “Dat kan ik U direct vertellen”, zegt Kaisiepo “dat zijn de onderwerpen, die het onderwijs betroffen, de gezondheidszorg en de export.

Bepaalde factoren spelen nu eenmaal bij de ontwikkelingsgang van een volk dikwijls een belangrijke rol. De belangrijkste is waarschijnlijk de opvoeding van on volk, welke vooral in technisch opzicht nog niet op hoog niveau staat. Dit gebrek stelt hoofdzakelijk zijn ontwikkelingsgang vast. Het opvoeden van de Papoea in gezondheid-aangelegenheden acht ik ook zeer belangrijk. Over het laatste onderwerp dat ik noemde, heeft onze delegatie een voorstel ingediend, waarin bij de landen-regeringen werd aangedrongen de export-belasting te verminderen dan wel af te schaffen, verminderen dan wel af te schaffen, omdat met dit laatste de Papoea-bedrijven vooral, worden gestimuleerd.’

Wat dachten de delegatieleden over Nederland Nieuw-Guinea?” “Wat zij van ons grote eiland dachten – daarover hebben zij zich niet concreet uitgesproken. Een ding staat echter vast: zonder uitzondering waren zij overtuigd van het nut van de conferentie en verheugd, dat wij, als vertegenwoordigers van drie grote rassen, bijeen waren gekomen.”

“En kunt U zich nog bijzondere ogenblikken herinneren van deze conferentie?” 

De heer Kaisiepo verschuift het ene been over het andere. Dan zegt hij: “Wat mij bijzonder getroffen heeft en toch wel de sfeer van de laatste Pacific Conferentie tekent, is de suggestie geweest, die uit een der delegatieleden – een inheemse ingezetene van de Pacific dus – op de eerste zittingsdag naar voren kwam: “Ik stel voor om iedere zittingsdag met twee minuten stilte te beginnen, en deze in gezamenlijk gebed te wijden aan God.”

Toen hebben we niets meer gevraagd en zijn wij opgestapt, beschaamd en met de gedachte in ons hoofd: Wat zijn wij Westerlingen, met al die geleerdheid en kundigheid van ons, toch soms maar zo heel klein, vergeleken bij de grootheid van ziel, die zo’n eenvoudige eilandbewoner daar weer heeft getoond.

C.B